• Station Noord: nieuwe poort voor Amsterdam

    De nieuwe metro werpt zijn schaduw vooruit.

    29-01-2017 / artikelen

  •  
    • De kap van Station Noord

    Een rups die zich opricht op het talud, zo laat de gewelfde kap van Station Noord zich nog het beste omschrijven. Een blikvanger die vooral vanuit Purmerend of Monnickendam indruk moet maken. De boodschap: dit is het begin van Amsterdam. Een nieuw begin, want in het jonge verleden strekten weilanden zich achter het stadsdeelkantoor van Amsterdam-Noord uit. Nu klontert zich geleidelijk aan allerlei bebouwing vast aan het metrostation in wording, een woontoren en het ROC aan de westkant en in de toekomst woningen en winkels achter het stadsdeelkantoor, zodat een lege vlakte wordt opgevuld. Sjoerd Soeters die al zoveel stedenbouwkundige plannen heeft bedacht voor moeilijke stukken stad, tekent ook voor dit knooppunt.
    Maar het zijn Benthem Crouwel Architecten die architectonisch gezien hier de scepter zwaaien, niet alleen bij metrostation Noord en het aanpalende busstation met zijn sierlijke luifel, maar ook bij de andere zes stations die de ruggengraat gaan vormen van het openbaar vervoer in Amsterdam. De stations zijn goeddeels klaar, de perrons wachten ongeduldig op de metrostellen en natuurlijk op de reizigers. Op Station Noord zullen dat er dagelijks vele tienduizenden zijn, omdat dit ook aansluiting biedt op het regionaal busvervoer. Het terrein voor de P+R is goeddeels gereed. Wie slim is en niet zonder auto kan, parkeert hier in 2018 de auto om verder met de metro te reizen.

    Stootblokken

    Hoewel er nog hard wordt gewerkt aan Station Noord zijn de contouren van het eindpunt van de metro goed te zien. De ranke trappen die naar het perron leiden, zijn voorzien van smalle stootblokken zodat een blinde zijn stok niet in het luchtledige steekt. De afgeschuinde balustrades rondom de vides moeten voorkomen dat onverlaten een beker koffie op de rand plaatsen - die dan per ongeluk op een passant valt. En de naam van het station prijkt op een bord op een console in die vide. Noord. Buikslotermeerplein is uiteindelijk vervangen omdat buitenlanders hier hun tong over breken.
    Termini en Garde du Nord heten de straten onder het station door, vernoemd naar beroemde Europese spoorwegstations. Daar ligt dan de toekomstige hal aan. Dat is een royale, lichte ruimte, berekend op enkele inpandige winkels en natuurlijk veel passagiers. De vensters zijn uitgerust met een gestippeld glas, zodat ze minder onderhoud vergen. De vloer bestaat uit grijze Mosa-tegels waarin een rood kleuraccent doorschemert wat ze een vriendelijk aanzien geven.

    Gebogen kap

    De grootste trots van Joost Vos en Marten Wassmann die twee decennia als projectarchitecten aan de stations hebben gewerkt, is vermoedelijk de volledig glazen gebogen kap. Het is mogelijk gemaakt door de techniek van gebogen glas die pakweg tien jaar geleden spaarzaam werd toegepast en nu op de bouwplaats zelf wordt gespannen en gevormd. Langwerpige stroken, gevangen in een web van spanten, waarborgen de transparantie. De kunst zal de finishing touch zijn. Bij Noord is Harmen Liemburg aan het werk. De van oorsprong grafisch ontwerper, heeft een patroon met witte figuren op het perron uitgedacht dat de wachtende reiziger moet verleiden tot het ontdekken van sporen en verbindingen.
    Zijn de metrostations aan de Oostlijn robuuste, om niet te zeggen bombestendige betonnen bouwsels, de opvolgers aan de Noord-Zuidlijn zijn ranker, lichter. Maar misschien verandert nog als de onderdoorgangen gevuld worden met winkeltjes en kiosken. In de verte zien we de klep van station Noorderpark: de volgende bestemming.